newsletter-may-2026- Vol3
Συνομιλίες ΑΚΜΑ ...
Τετραμηνιαία επικοινωνία της κοινότητας του Αθηναϊκού Κέντρου Μελέτης του Ανθρώπου
Μαίος 2026 * Τεύχος 3
Καλωσόρισμα συντακτικής ομάδας
Σας καλωσορίζουμε στο 3ο τεύχος των Συνομιλιών του Αθηναϊκού Κέντρου Μελέτης του Ανθρώπου.
Οι Συνομιλίες αποτελούν έναν χώρο συνάντησης και ανταλλαγής, μέσα από τον οποίο επιδιώκουμε να μοιραζόμαστε με την κοινότητα του ΑΚΜΑ, αλλά και με τον ευρύτερο επιστημονικό και κοινωνικό χώρο, όσα αναδύονται από τα πεδία στα οποία δραστηριοποιούμαστε — την έρευνα, την εκπαίδευση, τις παρεμβάσεις στην κοινότητα και τη συνεργασία με οργανισμούς.
Στο τεύχος αυτό επιχειρούμε να μεταφέρουμε κάτι από την εμπειρία που μας άφησε η ημερίδα με θέμα «Συνομιλίες για τη Διαπολιτισμικότητα». Παράλληλα, στεκόμαστε με συγκίνηση σε σημαντικές απώλειες στον χώρο και ιδιαίτερα στην ΕΠΕΑΣ, με πιο πρόσφατη εκείνη της αγαπημένης Βέτας Γάκου.
Μέσα από το παρόν τεύχος μοιραζόμαστε, επίσης, κείμενα από παρουσιάσεις συνεργατών του ΑΚΜΑ σε επιστημονικούς φορείς και οργανισμούς, καθώς και στιγμές από ερευνητικές πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. Θα θέλαμε, παράλληλα, να παραμείνει αυτός ο χώρος ανοιχτός — ένας τόπος ανταλλαγής, όπου οι σκέψεις, οι εμπειρίες και οι ιδέες μπορούν να συναντηθούν και να εξελιχθούν. Σας καλούμε, λοιπόν, να συμβάλετε ενεργά με προτάσεις, σχόλια και σκέψεις.
Η ομάδα σύνταξης,
ΟΙ ΑΡΧΕΤΥΠΙΚΟΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΕΣ και οι σχέσεις τους στην Ελληνική μυθολογία
Φέτος γιορτάζουμε τα 60 χρόνια από την ίδρυση της Εταιρείας Προαγωγής και Ερευνών των Ανθρωπίνων Σχέσεων (ΕΠΕΑΣ) και του Αθηναϊκού Κέντρου Μελέτης του Ανθρώπου (AKMA).
Πώς συνομιλεί η ελληνική μυθολογία με τη θεραπεία και τις ανθρώπινες σχέσεις; Στον χαιρετισμό του στην EFTA-TIC, ο Διονύσης Σακκάς αντλεί από τις μορφές του Απόλλωνα, του Ασκληπιού και του Χείρωνα για να φωτίσει διαχρονικά ζητήματα: αγάπη, απώλεια, δύναμη και φροντίδα. Μέσα από μυθικές αφηγήσεις αναδύονται όψεις του θεραπευτή και του ανθρώπου. Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια πρόσκληση σε αυτόν τον συμβολικό διάλογο.
Το κάτωθι κείμενο προέρχεται από τον χαιρετισμό του Διευθυντή του ΑΚΜΑ Διονύση Σακκά στην 13η Συνάντηση Εκπαιδευτών της EFTA-TIC (European Family Therapy Association), που έλαβε χώρα στην Αθήνα 29-30 Σεπτεμβρίου και 1η Οκτωβρίου 2023:
Μετά τον σύντομο χαιρετισμό, θα προσπαθήσω να συνδέσω τη μυθολογία με τις διαφορετικές όψεις της ανθρώπινης ζωής. Η αγάπη, ο θάνατος, η ζήλια, η απιστία και η εκδίκηση, η ασθένεια και η θεραπεία, όλα υπάρχουν στον κόσμο των αρχαίων θεών. Έναν κόσμο πολύ παρόμοιο με τον ανθρώπινο. Αυτός ήταν πιθανότατα ο λόγος που οι άνθρωποι στις αρχαίες κοινωνίες αισθάνονταν τόσο οικεία με τους θεούς τους.
Ο Απόλλων, ένας από τους Ολύμπιους θεούς, αναγνωρίζεται ως θεός της μουσικής και του χορού, του Ήλιου και του φωτός, της αλήθειας και της προφητείας, και τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, ως πατέρας της Ιατρικής. Αυτός που μπορούσε να θεραπεύει τους ανθρώπους από ασθένειες. Σε συνεργασία με το πιο φημισμένο μαντείο του αρχαίου κόσμου, το Μαντείο των Δελφών, μπορούσε να δίνει απαντήσεις σε όσους ζητούσαν τη συμβουλή της Πυθίας.
Ο Απόλλων ερωτεύτηκε την Κορωνίδα, κόρη του βασιλιά της Θεσσαλίας, που ενώ ήταν ήδη έγκυος στο παιδί του, τον απάτησε με έναν θνητό άνδρα που ονομαζόταν Ίσχυς. Το όνομα του άνδρα, Ίσχυς, στα ελληνικά αντιστοιχεί στις έννοιες Δύναμη και Εξουσία. Ωστόσο, η Αγάπη και η Δύναμη φαίνεται να αποτελούν συγκρουόμενες δυνάμεις, καθώς η Αγάπη προϋποθέτει πίστη και αφοσίωση, ενώ η Ισχύς συχνά συνδέεται με την εξουσία και την απιστία.
Όταν ο Απόλλων έμαθε ότι η Κορωνίδα τον είχε απατήσει, αποφάσισε να την κάψει, σώζοντας όμως το παιδί τους. Το παιδί αυτό ονομάστηκε Ασκληπιός, ένας ημίθεος, του οποίου την εκπαίδευση ανέλαβε ο Κένταυρος Χείρων, μια μορφή της ελληνικής μυθολογίας μισός άνθρωπος και μισός άλογο. Ο Χείρων ήταν παιδαγωγός αλλά και θεραπευτής και είναι γνωστό ότι δίδαξε τον Αχιλλέα και τον Ιάσωνα.
Ο Ασκληπιός μεγάλωσε και έγινε ένας διάσημος θεραπευτής. Προς τιμήν του ιδρύθηκαν τα θεραπευτικά ιερά που ονομάζονταν Ασκληπιεία, με πιο γνωστό το Ασκληπιείο της Επιδαύρου. Σύμφωνα με τη μυθολογία, οι θεραπευτές εκεί μπορούσαν ακόμη και να «χαρίσουν αθανασία», χρησιμοποιώντας σταγόνες από το αίμα της Μέδουσας, της οποίας το κεφάλι είχε αποκοπεί.
Έτσι, η Μέδουσα, η όμορφη αλλά και τρομακτική μορφή της ελληνικής μυθολογίας, είναι το μοναδικό μυθικό πλάσμα που μετατρέπεται σε τραγική μορφή μέσα από τον θάνατό της. Ο Ασκληπιός χρησιμοποιούσε τα διδάγματα από την ιστορία του Περσέα, ο οποίος, για να αποφύγει να μετατραπεί σε πέτρα κοιτώντας τη Μέδουσα, φαίνεται ότι χρησιμοποιούσε την ασπίδα της σοφής θεάς Αθηνάς ως καθρέπτη για να αντικρίζει, όπως θα έλεγε και ο ποιητής Καβάφης, τα τέρατα μέσα στον ίδιο του τον εαυτό και στη σκοτεινή πλευρά του ασυνείδητου.
Ο Χείρων, από την άλλη πλευρά, δοκίμαζε τις θεραπευτικές του βοτανικές μεθόδους πάνω στο δικό του τραύμα, χωρίς να βρίσκει την πλήρη επούλωση, που υποδηλώνει ότι ο θεραπευτής και τα θεραπευτικά του μέσα παραπέμπουν τελικά στον ίδιο τον εαυτό του.
Ελπίζω ότι ο Απόλλων, ο Ασκληπιός και ο Κένταυρος, που οι σχέσεις τους εκφράζουν τις εξελικτικές σχέσεις του ανθρώπου, συμβάλουν δημιουργικά σε αυτήν την τριήμερη συνάντηση και θα βοηθήσουν στη δημιουργία νέων κοινοτήτων, βασισμένων σε θεραπευτικές και αρμονικές σχέσεις.
Σας ευχαριστώ.
Διονύσιος Σακκάς
Διευθυντής ΑΚΜΑ