12ο Συνέδριο EFTA–RELATES, Λυών 2025
Μια διεθνής συνάντηση για τη Συστημική Θεραπεία στον κόσμο της αβεβαιότητας
Από τις 27 έως τις 30 Αυγούστου 2025, η Λυών φιλοξένησε το 12ο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Οικογενειακής Θεραπείας (EFTA), σε συνεργασία για πρώτη φορά με τη Συστημική Εταιρεία της Λατινικής Αμερικής (RELATES). Με περισσότερους από 1.600 συμμετέχοντες από 67 χώρες και πάνω από 500 προτάσεις παρουσιάσεων, αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες διοργανώσεις στην ιστορία της EFTA
Κεντρικός άξονας του συνεδρίου ήταν οι «Συγκλίσεις και Αντιπαραθέσεις στη Συστημική Θεωρία, Έρευνα και Πράξη», με ιδιαίτερη έμφαση στη διασταύρωση της οικογενειακής θεραπείας με σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα: τραύμα, μετανάστευση, κοινωνική δικαιοσύνη, διακρίσεις, αυταρχισμός, ενδοοικογενειακή βία και οι επιπτώσεις της μετα-COVID εποχής.
Η ελληνική παρουσία υπήρξε εντυπωσιακή – δεύτερη σε αριθμό συμμετεχόντων μετά τη Γαλλία – με το ΑΚΜΑ να συμμετέχει ενεργά με 46 μέλη και συνολικά 13 παρουσιάσεις σε κεντρικές ομιλίες, συμπόσια και workshops, καθώς και σε 8 posters. Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος , μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της EFTA και στην Οργανωτική Επιτροπή του συνεδρίου, έκανε το άνοιγμα του συνεδρίου και στο ξεκίνημά του μαζί με τους Νίκο Καϊτσα και Αντώνη Αντωνίου συνέδεσαν την μουσική με τη διεργασία ομάδας.
Κεντρικές Ομιλίες & Round Tables
🔹 Creating Hope in Working with Trauma
Κυριακή Πολυχρόνη
Στην προσκεκλημένη κεντρική της ομιλία με τίτλο «Healing the echoes of trauma: an attachment-based emotionally focused systemic model of therapy», η Κυριακή Πολυχρόνη παρουσίασε τη συμβολή της Συναισθηματικά Εστιασμένης Θεραπείας (EFT) στη θεραπεία τραύματος, ιδίως στο πλαίσιο της θεραπείας ζεύγους.
Μέσα από βιντεοσκοπημένο κλινικό υλικό, ανέδειξε πώς η θεωρία του δεσμού ενσωματώνεται στη συστημική πράξη, φωτίζοντας τη σημασία της ασφαλούς συναισθηματικής σύνδεσης ως αντίδοτου στις «ηχώ» του τραύματος. Η ανταπόκριση του κοινού ήταν ιδιαίτερα θερμή και αναστοχαστική
Συμπόσια
🔹 The potential for activism through experiential systemic training
Κυριακή Πολυχρόνη και ομάδα συνεργατών
Το συμπόσιο διερεύνησε τον ρόλο της συστημικής εκπαίδευσης ως πεδίου ανάδυσης προσωπικής και κοινωνικοπολιτικής θέσης. Με αφετηρία το εκπαιδευτικό σεμινάριο «Διαμορφώνοντας Συστημική Προσέγγιση…» και τις κοινωνικές αναταράξεις στην Ελλάδα (με αναφορά και στο δυστύχημα των Τεμπών), παρουσιάστηκε η εκπαίδευση ως ζωντανή διεργασία σε διάλογο με το κοινωνικό πλαίσιο.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη οι θεραπευτές να αναλάβουν ενεργό ρόλο απέναντι στις οικολογικές και κοινωνικές κρίσεις της εποχής.
Workshops
🔹 Improvisational Music as a Living System
Αντώνης Αντωνίου, Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, Νίκος Καΐτσας
Ένα βιωματικό εργαστήριο όπου η αυτοσχεδιαστική μουσική λειτούργησε ως αναλογία για τη δυναμική ομάδας και οικογένειας. Μέσα από ρυθμό, παύση, συγχρονισμό και αποσύνδεση, οι συμμετέχοντες επεξεργάστηκαν έννοιες όπως ο χρόνος, η παρουσία και η αλληλεπίδραση. Η εμπειρία ανέδειξε την αναλογία μεταξύ μουσικού και θεραπευτικού αυτοσχεδιασμού
🔹 Fragility of Intimate Relationships Today
Κυριακή Πολυχρόνη
Με ζωντανή προσομοίωση θεραπείας ζεύγους (EFT in vivo), το εργαστήριο ανέδειξε πώς η εστίαση στα ευάλωτα συναισθήματα και στη σύνδεση μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των σχέσεων. Η βιωματική διάσταση κινητοποίησε έντονα το κοινό
🔹 Utilizing Group Process in Community Work
Πέπη Μπελέκου, Μαρία Γιούργη, Μίνα Πολέμη-Τοδούλου
Το εργαστήριο εστίασε στη χρήση της ομαδικής διεργασίας στην κοινοτική παρέμβαση. Παρουσιάστηκαν άξονες όπως η συνεξέλιξη, η κατανόηση της κοινότητας ως «ενιαίου όλου» και τα επίπεδα προετοιμασίας της ομάδας παρέμβασης. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν την ανάγκη για εργαλεία δουλειάς με μεγάλες ομάδες και κοινότητες.
🔹Family, Therapy and Artificial Intelligence
Αλέξης Μπράιλας, Ελεάνα Αρμάο
Η παρουσίαση διερεύνησε τη σχέση τεχνητής νοημοσύνης και ψυχοθεραπείας. Μέσα από πείραμα προσομοίωσης θεραπευτικής συνεδρίας με χρήση ChatGPT, εξετάστηκαν οι δυνατότητες και οι περιορισμοί της AI. Τονίστηκε ότι η AI δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη παρουσία, αλλά απαιτεί «αλγοριθμικό αλφαβητισμό» και κριτική επίγνωση
🔹Reframing Human Suffering
Αλεξία Κλεισούρα, Λυκούργος Καρατζαφέρης
Το εργαστήριο, στο πλαίσιο του σεμιναρίου «Μετακινήσεις», προσέγγισε τις «ψυχωτικές» εμπειρίες (όπως οι φωνές) μέσα από συστημική, φαινομενολογική και κοινωνικοπολιτική οπτική. Αναδείχθηκε η ανάγκη αποπαθολογικοποίησης και δημιουργίας χώρου για πολυφωνία και αναστοχασμό.
🔹Working through Family Patterns after an Adolescent’s Suicide Attempt
Βαρβάρα Σαλαβού
Εστιάζοντας σε οικογενειακά μοτίβα μετά από απόπειρα αυτοκτονίας εφήβου, το εργαστήριο υπογράμμισε τη σημασία της σύνδεσης και της εστίασης στις δυναμικές της οικογένειας πέρα από το σύμπτωμα. Η συζήτηση ανέδειξε κοινές θεραπευτικές προκλήσεις ανεξαρτήτως πολιτισμικού πλαισίου
🔹 Systems within Systems within Systems
Έλενα Τράγου, Μαρία Σοϊλεμέ, Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, Μιρέλλα Βλαττή
Η παρουσίαση αφορούσε την εφαρμογή συστημικής-διαλεκτικής προσέγγισης σε μεγάλο πολυεθνικό οργανισμό. Τονίστηκε η σημασία της «βάσης» (first base): της μεταξύ τους σχέσης ως πυρήνα λειτουργίας μέσα σε ιεραρχικά και γραμμικά corporate περιβάλλοντα
🔹 The Effects of Intensive Mothering on Maternal Wellbeing
Ελεάνα Αρμάο, Λήδα Αναγνωστάκη
Η παρουσίαση ανέδειξε τη σχέση μεταξύ ιδεολογίας της «εντατικής μητρότητας» και μητρικής ευημερίας, συνδέοντας την έρευνα με κλινικές επιπτώσεις για την οικογενειακή θεραπεία .
Ένα Συνέδριο ως Ζωντανή Κοινότητα
Πέρα από το επιστημονικό περιεχόμενο, το συνέδριο λειτούργησε ως εμπειρία κοινότητας. Η συνάντηση δύο «ρευμάτων» – Ευρώπης και Λατινικής Αμερικής – δημιούργησε έναν χώρο πολυφωνίας, συγκλίσεων και δημιουργικών αντιπαραθέσεων.
Για το ΑΚΜΑ, η Λυών υπήρξε τόπος υπερηφάνειας, συνέχειας και ανανέωσης. Η έντονη ελληνική παρουσία, η συνεργασία παλαιότερων και νεότερων μελών και η ανάδυση νέων ερευνητικών και κλινικών πεδίων επιβεβαίωσαν ότι η συστημική σκέψη παραμένει ζωντανή, πολιτική και βαθιά ανθρώπινη